.png)
.svg)
Wat is angst
Angst is een emotie die je voelt wanneer je ergens bang, zenuwachtig of gestrest over bent. Je kunt het ook voelen in je lichaam, bijvoorbeeld doordat je hartslag omhooggaat, je gaat zweten of trillen. Dit is een natuurlijke reactie van je lichaam. Je lichaam maakt dan bepaalde stoffen) aan (onder andere adrenaline en cortisol/hormonen, waardoor je alert wordt. Deze stoffen helpen je lichaam zich snel voor te bereiden op een actie, zoals bijvoorbeeld vechten, vluchten of bevriezen als er gevaar dreigt. Angst is een waarschuwing van je lichaam om jezelf te beschermen. Iedereen voelt zich weleens angstig, dat is heel normaal. Vaak gaat het over als je je weer veilig voelt of wanneer het probleem dat je angstig maakte, is opgelost.
Wat veroorzaakt angst?
Er kunnen veel verschillende dingen zijn die angst veroorzaken. Soms is het duidelijk, zoals vlak voor een belangrijke toets, een wedstrijd of zorgen over je gezondheid of de wereld om je heen. Veranderingen, zoals een verhuizing, scheiding, een reis of een nare gebeurtenis kunnen ook angst oproepen. Het kan ook gebeuren dat je angst voelt zonder dat er een directe oorzaak is. De ene persoon voelt het in specifieke situaties, terwijl een ander zich meer algemeen angstig voelt. De oorzaak van je angst kan ook veranderen na verloop van tijd.
Wanneer is angst gezond?
We hebben allemaal angst nodig om te kunnen overleven. Angst zorgt ervoor dat we niet zomaar gevaarlijke dingen doen. En we kunnen snel reageren als er echt iets aan de hand is, zoals bij een brand of als je door een agressieve hond wordt aangevallen. Ook als je bijvoorbeeld een optreden hebt of een toets gaat maken, kun je angst voelen. Deze vorm van angst zorgt ervoor dat je scherp bent en beter kunt presteren. Dit soort angst is normaal en niet gevaarlijk.
Wanneer wordt angst een probleem?
Angst wordt een probleem als het je belemmert in je dagelijkse leven. Bijvoorbeeld als je vaak bang bent, zelfs wanneer er geen echte reden voor is. Als angst ervoor zorgt dat je dinge gaat vermijden, je je niet meer goed kunt concentreren en je er elke dag over een langere periode last van hebt, kan het zijn dat je een angststoornis hebt. Dit komt vaker voor dan je denkt, het is zelfs een van de meest voorkomende psychische stoornissen bij jongeren en volwassenen. Waar je angstig voor bent, is niet bij iedereen hetzelfde. Er zijn veel verschillende vormen van angststoornissen.
Herken je dit? Zoek dan hulp. Het is belangrijk om niet te lang te wachten, want hoe langer je met je angst rondloopt, hoe moeilijker het kan worden. Er is hulp beschikbaar en die verdien je. Ook als mensen om je heen niet begrijpen wat je voelt, bijvoorbeeld omdat ze denken dat het bij je leeftijd hoort, is jouw gevoel het waard om serieus genomen te worden.
Hoe herken je angst?
Iedereen ervaart angst op zijn eigen manier. Hier zijn een paar signalen die je kunnen helpen om angst te herkennen:
Je gedachten
• “Wat als…?"
• "Ik durf het niet."
• "Ik kan het niet, het gaat me niet lukken."
• "Als ik dat eet, word ik ziek."
• "Iedereen vindt me stom."
• "Als ik dit niet doe, gebeurt er iets ergs."
“Wat als…?"
"Ik durf het niet."
"Ik kan het niet, het gaat me niet lukken."
"Als ik dat eet, word ik ziek."
"Iedereen vindt me stom."
"Als ik dit niet doe, gebeurt er iets ergs."
Je gevoelens
• "Ik ben gespannen en kan niet ontspannen."
• "Ik voel me overweldigd."
• "Het lijkt alsof er iets heel ergs gaat gebeuren."
• "Het voelt alsof ik geen controle meer heb."
• "Ik ben moe en snel geïrriteerd."
- "Ik heb geruststelling nodig en ben bang dat ik iemand van streek heb gemaakt."
"Ik ben gespannen en kan niet ontspannen."
"Ik voel me overweldigd."
"Het lijkt alsof er iets heel ergs gaat gebeuren."
"Het voelt alsof ik geen controle meer heb."
"Ik ben moe en snel geïrriteerd."
"Ik heb geruststelling nodig en ben bang dat ik iemand van streek heb gemaakt."
Je lichaam
• "Ik heb last van mijn maag (misselijkheid, buikpijn of diarree)."
• "Mijn hart klopt snel."
• "Ik adem snel en oppervlakkig."
• "Ik voel me licht in mijn hoofd of duizelig."
• "Ik tril of zweet meer dan normaal."
• “Mijn spieren zijn gespannen.”
"Ik heb last van mijn maag (misselijkheid, buikpijn of diarree)."
"Mijn hart klopt snel."
"Ik adem snel en oppervlakkig."
"Ik voel me licht in mijn hoofd of duizelig."
"Ik tril of zweet meer dan normaal."
“Mijn spieren zijn gespannen.”
Je gedrag
• "Ik kan me moeilijk concentreren."
• "Ik vermijd dingen die ik spannend vind."
• "Ik eet meer of minder dan normaal."
• "Ik heb moeite met slapen."
• "Ik krijg paniekaanvallen."
• “Ik stel dingen uit of twijfel heel lang voordat ik iets doe.”
"Ik kan me moeilijk concentreren."
"Ik vermijd dingen die ik spannend vind."
"Ik eet meer of minder dan normaal."
"Ik heb moeite met slapen."
"Ik krijg paniekaanvallen."
“Ik stel dingen uit of twijfel heel lang voordat ik iets doe.”
Let op, dit soort gevoelens, gedragingen en gedachten zijn heel normaal. Iedereen heeft weleens last van angsten of heeft dingen die ze liever niet doen. Het is pas een probleem als deze gevoelens, gedragingen en/of gedachten zo sterk zijn dat ze je dagelijks leven beïnvloeden. Als je je bijvoorbeeld moeilijk kunt concentreren, als je dingen die je eigenlijk graag wilt doen niet meer lukken (als je dus dingen gaat vermijden) en als je hier voor een langere tijd achter elkaar last van hebt.
Manieren om voor jezelf te zorgen als je angstig bent
Als angst je leven begint te beheersen, is het belangrijk om hulp te zoeken. Er zijn ook dingen die je zelf kunt doen om je beter te voelen.
Vind steun bij lotgenoten
Het kan echt opluchten om te praten met anderen die begrijpen wat je doormaakt. Op dit platform vind je online steungroepen. Je huisarts kan je ook helpen om steungroepen bij jou in de buurt te vinden. Ook vind je hier hulpmiddelen, tips en informatie over netwerken die je kunnen ondersteunen. Je kunt ook contact zoeken met andere jongeren die hetzelfde meemaken.
Praat met iemand die je vertrouwt
Het kan al helpen om je gevoelens te delen met iemand die je vertrouwt, zoals een familielid, vriend, leerkracht of een vertrouwenspersoon op school. Soms is het fijn om gewoon iemand te hebben die naar je luistert.
Praat met een professional
Het kan helpen om te praten met een psycholoog of therapeut om te leren omgaan met je angst.
Maak een afspraak met je huisarts
Je angst hoeft niet heel ernstig te zijn om hulp te krijgen.
Zoek afleiding
Activiteiten zoals tekenen, schrijven of iets creatiefs doen, kunnen helpen om je rustiger te voelen. Ze lossen de angst misschien niet helemaal op, maar ze maken het wel wat dragelijker.
Zorg goed voor jezelf
Zelfzorg zijn de kleine dingen die je doet om goed voor jezelf te zorgen. Dit kan van alles zijn, zoals een time-out nemen als je je overweldigd voelt, goed eten en slapen, of iets doen waar je blij van wordt. Voor de een is dat bijvoorbeeld een ontspannend bad, voor de ander sporten of een wandeling maken in de natuur. Zelfzorg ziet er voor iedereen anders uit. Het belangrijkste is dat het je helpt om je goed te voelen.
Probeer in kleine stapjes om toch weer iets te gaan doen
Maak gebruik van ontspanning technieken
Technieken zoals diepe ademhaling, meditatie of yoga kunnen helpen om je gedachten tot rust te brengen en spanning te verminderen.
Kies voor een gezonde levensstijl
Regelmatige lichaamsbeweging, gezond eten en voldoende slaap kunnen je helpen om je beter te voelen en minder angst te ervaren.
Vermijd alcohol en cafeïne
Deze stoffen kunnen angst verergeren, dus het is beter om ze niet te gebruiken of in ieder geval zo min mogelijk.
Hoe kun je iemand met angst helpen
Help om professionele hulp te vinden
Moedig je vriend(in) aan om met een huisarts of zorgcoördinator op school te praten. Leg uit dat hulp belangrijk is en dat hoe langer het duurt, hoe moeilijker het kan worden.
Stel gerust in angstige momenten
Als je vriend(in) angstig is, probeer hem/haar te kalmeren. Praat rustig, adem samen diep in en uit en blijf in de buurt totdat het beter gaat.
Erken de gevoelens
Mensen met angst kunnen hun zorgen niet zomaar uitzetten. Vul hun gevoelens niet in, maar laat weten dat het oké is om zich zo te voelen.
Vraag hoe je kunt helpen
Wat voor de een werkt, hoeft niet voor de ander te helpen. Vraag aan je vriend(in) hoe jij kunt helpen.
Focus niet alleen op angst
Blijf tijd doorbrengen met je vriend(in) en praat over andere dingen. Dit kan helpen om de aandacht af te leiden.
Moedig aan om met iemand te praten
Als je je zorgen maakt, moedig je vriend(in) aan om met een volwassene te praten, zoals een familielid of leraar.
en experts:
Wil je graag je verhaal kwijt of heb je vragen?
telefonische hulpdienst
Je kan elke werkdag bellen met vrijwilligers van de ADF-Stichting voor een goed gesprek of advies:
0343 – 753 009 (elke dag van 9:00 tot 13:30 uur en op maandag tot 17:30 uur)
Traingingen en Steungroepen
Via de ADF-Stichting kan je trainingen volgen en in steungroepen met andere jongeren je ervaringen delen.
Meer info:
Stichting ADF: https://adfstichting.nl
Mental Heroes: https://www.mentalheroes.nl
Kenniscentrum angst en stress bij jeugd: https://www.kasjeugd.nl
.svg)
.svg)
