.png)
Wat is een fobie?
Bijna iedereen is weleens bang. De een is bang voor een spin, de ander voor een heftige onweersbui of in het donker. Maar als je
extreem bang bent voor iets en die angst je dagelijks leven beïnvloedt, dan kan je last hebben van een specifieke fobie.
Een fobie is een angststoornis waarbij je extreem bang bent voor iets specifieks. Je hebt dan een langdurige, onlogische en intense
angst voor een bepaald object of situatie. Je weet misschien dat je angst onlogisch is, maar het voelt toch alsof je geen controle hebt.
Wist je dat er wel meer dan honderd verschillende specifieke fobieën bestaan?
Er zijn vier verschillende hoofdsubtypen:
- Angst voor dieren (bijvoorbeeld honden, spinnen, katten, slangen, wespen)
- Angst voor de natuur (bijvoorbeeld hoogtevrees, onweer, water, het donker)
- Angst voor injecties of medische situaties (bijvoorbeeld prikfobie, tandarts)
- Angst voor specifieke situaties (bijvoorbeeld vliegen met een vliegtuig, liften, openbaar vervoer)
Wat veroorzaakt een fobie?
Een specifieke fobie kan op verschillende manieren ontstaan. Bijvoorbeeld als je iets naars meemaakt, je iemand anders ziet die bang is of als je van je omgeving leert dat iets gevaarlijk is. De angst zorgt ervoor dat je situaties uit de weg gaat, dit heet vermijding. Op korte termijn geeft vermijding ontspanning en rust, maar op de langere termijn houdt dit juist de angst in stand. Je krijgt namelijk geen kans om te ontdekken dat iets misschien helemaal niet vervelend afloopt of dat het wel meevalt.
Wanneer wordt angst of fobie een probleem?
Een fobie of angststoornis wordt een probleem als het je belemmert in je dagelijkse leven. Je ontwijkt daardoor situaties die voor anderen normaal zijn of die je eigenlijk best leuk zou vinden, als je geen angst zou voelen. Bijvoorbeeld niet op vakantie gaan omdat je niet durft te vliegen of niet naar een feestje gaan omdat je in paniek raakt als er veel mensen om je heen zijn. Als angst ervoor zorgt dat je niet meer goed kunt functioneren en je er elke dag last van hebt, kan het zijn dat je een fobie hebt. Dit komt vaker voor dan je denkt, maar gelukkig kun je hulp krijgen om met een fobie om te gaan.
Hoe herken je een fobie?
Wanneer je last hebt van een fobie zorgt de angst vaak voor een lichamelijke reactie. Je gaat bijvoorbeeld hevig zweten, krijgt hartkloppingen of last van trillen, je kunt duizelig worden, misselijk worden of het gevoel hebben dat je geen lucht krijgt (hyperventilatie). Daarbij heb je vaak de onbedwingbare neiging om de situatie te ontvluchten of je verstijft juist. Het kan ook gebeuren dat alleen maar denken aan datgene waar je bang voor bent al een reactie in je lijf oproept.
Herken je dit? Zoek dan hulp. Het is belangrijk om niet te lang te wachten, want hoe langer je met je angst rondloopt, hoe moeilijker het kan worden. Er is hulp beschikbaar en die verdien je. Ook als mensen om je heen niet begrijpen wat je voelt, bijvoorbeeld omdat ze denken dat het bij je leeftijd hoort, betekent dit niet dat jouw gevoel niet serieus genomen moet worden.
Wat kun je zelf doen als je een fobie hebt?
Een fobie kan je leven beïnvloeden, maar er zijn dingen die je zelf kunt doen om beter met je angst om te gaan.
Zoek steun
Praten met mensen die begrijpen wat je doormaakt kan enorm opluchten. Er bestaan steungroepen en fora waar je in contact kunt komen met anderen die dezelfde fobie hebben.
Praat met iemand die je vertrouwt
Vertel je gevoelen aan een vriend(in), familielid of iemand anders die je vertrouwt. Alleen het uitspreken van je angst kan al helpen om het beter te relativeren.
Leer ontspanningstechnieken
Ademhalingsoefeningen, meditatie of yoga kunnen je helpen om kalm te blijven als je angst opkomt.
Stel kleine doelen
Als je je fobie wilt aanpakken, hoef je niet in één keer grote stappen te zetten. Begin klein. Bijvoorbeeld op deze manier:
- Heb je vliegangst? Kijk dan eerst filmpjes van vliegtuigen voordat je daadwerkelijk een vlucht boekt.
- Heb je claustrofobie? Oefen dan eerst in een kleine ruimte waar je je veilig voelt, en bouw het langzaam op.
Elke kleine stap vooruit is een overwinning!
Gebruik zelfhulptechnieken
Activiteiten zoals tekenen, schrijven of iets creatiefs doen, kunnen helpen om je rustiger te voelen. Ze lossen de angst misschien niet helemaal op, maar ze maken het wel wat dragelijker.
Zorg goed voor jezelf
Houd bijvoorbeeld een dagboek bij waarin je opschrijft wanneer je angst opkomt en wat op dat moment helpt. Ook afleiding zoeken, bijvoorbeeld iets creatiefs doen zoals tekenen, schilderen of schrijven kan helpen om je gevoelens te verwerken. Of ga lekker sporten of een stuk wandelen.
Praat met een professional
Als je fobie je leven sterk beïnvloedt, kan een psycholoog of therapeut je helpen om je angst te begrijpen en ermee om te gaan. Je hoeft het niet alleen te doen.
Het belangrijkste is om geduldig met jezelf te zijn. Een fobie overwinnen is een proces van kleine stappen, maar elke stap is er eentje richting meer controle en vrijheid.
Bovendien zijn er ook specifieke tips die je kunt gebruiken bij bepaalde angststoornissen.
Hoe kun je een vriend(in) met een fobie helpen?
Heeft een vriend(in) een fobie en wil je helpen? Dit kun je doen:
Help om professionele hulp te vinden
Moedig je vriend(in) aan om met een huisarts of therapeut te praten. Een behandeling kan echt helpen en soms is een klein duwtje in de rug nodig.
Stel gerust in angstige momenten
Als je vriend(in) paniek voelt door een fobie, blijf dan kalm en bied geruststelling. Blijf in de buurt en praat rustig. Soms helpt het om samen ademhalingsoefeningen te doen.
Erken de angst
Fobieën kunnen vreemd lijken voor mensen die ze niet hebben, maar de angst is echt voor degene die het ervaart. Zeg dus niet “stel je niet zo aan”, maar laat weten dat je begrijpt dat het moeilijk is.
Vraag hoe je kunt helpen
Iedereen ervaart angst anders. De ene persoon heeft afleiding nodig, de ander wil praten. Vraag wat je vriend(in) nodig heeft in moeilijke momenten.
Focus niet alleen op de fobie
Praat niet altijd over de angst, maar besteed ook aandacht aan leuke en ontspannen dingen. Dit helpt om de focus van de angst af te halen en te verleggen naar andere dingen.
Moedig aan om te praten
Als de fobie steeds meer invloed krijgt op het leven van je vriend(in), moedig dan aan om hulp te zoeken bij een familielid, leerkracht of psycholoog. Soms is die eerste stap het moeilijkst en kan een beetje steun een groot verschil maken.
Een fobie kan zwaar zijn, maar met steun en geduld kun je iemand helpen om stappen vooruit te zetten!
Voel je je overweldigd door je fobie? Je hoeft het niet alleen te doen. Er is hulp!
Wil je graag je verhaal kwijt of heb je vragen?
telefonische hulpdienst
Je kan elke werkdag bellen met vrijwilligers van de ADF-Stichting voor een goed gesprek of advies:
0343 – 753 009 (elke dag van 9:00 tot 13:30 uur en op maandag tot 17:30 uur)
Traingingen en Steungroepen
Via de ADF-Stichting kan je trainingen volgen en in steungroepen met andere jongeren je ervaringen delen.
Meer info:
Stichting ADF: https://adfstichting.nl
Mental Heroes: https://www.mentalheroes.nl
Kenniscentrum angst en stress bij jeugd: https://www.kasjeugd.nl
.svg)
